Απάντηση Δ1 ( νεοελληνική γλώσσα και λογοτεχνία )

 Δ1.

Φίλες και φίλοι,είναι ιδιαίτερη χαρά και τιμή η παρουσίαση στην εκδήλωση μας για την παγκόσμια ημέρα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η υποτίμηση και ο αποκλεισμός της γυναίκας από το δημόσιο και ιδιωτικό χώρο υπήρξαν μόνιμα χαρακτηριστικά όλων των ετών.

 Στην εποχή μας, αν και έχουν γίνει τεράστια βήματα προόδου σε σχέση με το παρελθόν - χάρη, πρώτα απ’ όλα, στους μακροχρόνιους αγώνες του φεμινιστικού κινήματος .

 Οι γυναίκες σε πολλές περιπτώσεις (ιδιαίτερα στις μουσουλμανικές και τις τριτοκοσμικές χώρες, αλλά όχι μόνο) θεωρούνται ακόμα και σήμερα πλάσματα «κατώτερα», «αδύναμα» που οφείλουν να μένουν κλεισμένα στο σπίτι, αφοσιωμένα στα «οικιακά τους καθήκοντα», υποχείρια των πατεράδων ή των συζύγων τους. Οι επίσημες στατιστικές δείχνουν πως και στις ανεπτυγμένες χώρες οι γυναίκες σπουδάζουν και εργάζονται σε μικρότερα ποσοστά, ενώ στον πολιτικό στίβο και τα δημόσια αξιώματα η εκπροσώπησή τους είναι υπολειμματική (στις μουσουλμανικές και ορισμένες τριτοκοσμικές χώρες αποκλείονται από όλες τις δημόσιες δραστηριότητες δια νόμου).

Αν και οι παραδοσιακές μισθολογικές διακρίσεις μεταξύ αντρών και γυναικών έχουν πλέον εκλείψει, ωστόσο η εργασιακή ανισότητα μεταξύ των δύο φύλων και η παραβίαση των εργασιακών δικαιωμάτων των γυναικών εξακολουθούν, να υφίστανται. Οι γυναίκες λοιπόν πλήττονται από την ανεργία περισσότερο, ενώ κάποιες φορές δυσκολεύονται να βρουν δουλειά, επειδή οι εργοδότες δεν εμπιστεύονται τη δυνατότητα επιβολής τους .

 Θύματα της μυϊκής υστέρησής τους, των καθυστερημένων ανδροκρατικών παραδόσεων και της οικονομικής εξάρτησής τους ,οι γυναίκες βιώνουν συχνά την ταπείνωση και τον εξευτελισμό με τον πλέον επώδυνο τρόπο. Στη Νιγηρία για παράδειγμα, επειδή θεωρούνται φύσει αμαρτωλές και έκλυτες, υποβάλλονται σε νεαρή ηλικία στο επαίσχυντο μαρτύριο της κλειτοριδεκτομής, προκειμένου να μη νοιώθουν σεξουαλική ηδονή και να μην έχουν άρα κίνητρο για να απατήσουν τον άντρα τους. Στην ίδια χώρα αλλά και σε άλλες, όπου ισχύει ο μουσουλμανικός νόμος της «Σαρία», οι μοιχαλίδες και οι ανύπαντρες μητέρες τιμωρούνται με θάνατο δια λιθοβολισμού. Στα ανεπτυγμένα κράτη του καπιταλιστικού κέντρου μπορεί βέβαια να μη συναντάμε αντίστοιχες αγριότητες, ωστόσο οι βιασμοί και οι ξυλοδαρμοί γυναικών είναι ένα καθημερινό φαινόμενο, που αποδεικνύει πως και εκεί οι γυναίκες δεν έχουν καταφέρει ακόμα να γίνονται απόλυτα σεβαστές ως άνθρωποι με ανάγκες, επιθυμίες και δικαιώματα.

Η απόλυτη έκφραση του γυναικείου εξευτελισμού είναι η μάστιγα της πορνείας. Στη σημερινή εποχή γνωρίζει ιδιαίτερη έξαρση, λόγω της φτώχειας που μαστίζει τις τριτοκοσμικές χώρες και τα κράτη του πρώην ανατολικού συνασπισμού. Με την πορνεία το πρόβλημα δεν εστιάζεται μόνο στους κινδύνους που διατρέχει η γυναίκα από τους κάθε είδους πελάτες, «προστάτες» ή φορείς ασθενειών, αλλά και στην ισοπέδωση του ψυχοσυναισθηματικού της κόσμου, στη διάλυση της προσωπικής της ζωής και στην κοινωνική περιθωριοποίηση που βιώνει.

Οι γονείς καλούνται να δίνουν με το καθημερινό τους παράδειγμα την αίσθηση του αδιαπραγμάτευτου αλληλοσεβασμού και της ισότιμης κατανομής των καθημερινών υποχρεώσεων, ώστε τα παιδιά να μη μεγαλώνουν με την εντύπωση πως η μητέρα είναι εκείνη που φέρει το μεγαλύτερο βάρος της ανατροφής τους, αλλά και των οικιακών εργασιών.

Μέσω της ανθρωπιστικής παιδείας οι νέοι θα αποκτήσουν βαθύ σεβασμό απέναντι στον άνθρωπο, χωρίς να υπάρχει στη σκέψη τους θέση για διακρίσεις οποιουδήποτε είδους (φύλου, θρησκείας, καταγωγής, οικονομικής επιφάνειας κ.λπ.). Το ζητούμενο, επομένως, για τους φορείς της εκπαίδευσης είναι να μεταλαμπαδεύσουν στους νέους την αναγκαία εκτίμηση και τον αναγκαίο σεβασμό απέναντι στον συνάνθρωπό τους, ώστε καμία μεταξύ τους διαφοροποίηση να μην είναι ικανή για τη δημιουργία αρνητικών διακρίσεων.

Η πολιτεία οφείλει να φροντίζει ώστε τα δικαιώματα των γυναικών να γίνονται απολύτως σεβαστά και να μην επιτρέπει διακρίσεις εις βάρος των γυναικών, περνώντας κατ’ αυτό τον τρόπο το σαφές μήνυμα προς όλους τους πολίτες πως δεν θα γίνεται ανεκτό κανένα φαινόμενο ανισότητας.

 Αποτελεί ευθύνη όλων των ενηλίκων να δίνουν με το καθημερινό τους παράδειγμα το κατάλληλο πρότυπο συμπεριφοράς στους νέους. Οφείλουν, δηλαδή, να δείχνουν έμπρακτα πως σέβονται απόλυτα τις γυναίκες και να μην υπάρχει καμία αντίφαση ανάμεσα στα λόγια και στις πράξεις τους.

Θα πρέπει, άλλωστε, να καταστεί σαφές πως οποιαδήποτε σεξιστική συμπεριφορά κι οποιοδήποτε υποτιμητικό σχόλιο, δημιουργεί αμέσως την εντύπωση πως η ισότητα των γυναικών γίνεται σεβαστή σε θεωρητικό επίπεδο μόνο, χωρίς να έχει εμπεδωθεί στην καθημερινότητα των πολιτών.

Μέρος της ευθύνης για την εμπέδωση της ισότητας των δύο φύλων αντιστοιχεί εύλογα στις ίδιες τις γυναίκες, οι οποίες καλούνται να μην αποδέχονται συμπεριφορές ή πρακτικές που καταπατούν τα κατοχυρωμένα δικαιώματά τους ή επιχειρούν να μειώσουν την αξία του φύλου τους. Ενώ, συνάμα, οφείλουν να υπερασπίζονται τις ικανότητες των άλλων γυναικών και να μη γίνονται και οι ίδιες φορείς των στερεοτύπων εκείνων που θέλουν να απαλείψουν. Το να εκφραστεί μια γυναίκα υποτιμητικά για τις ικανότητες και την αξία των γυναικών είναι πολύ πιο επιζήμιο από μιαν αντίστοιχη συμπεριφορά ενός άνδρα, διότι υποδηλώνει απουσία αυτοεκτίμησης και υπονομεύει τις προσπάθειες δεκαετιών για την εξίσωση των δύο φύλων. 

Σας ευχαριστούμε πολύ και ευχόμαστε να μη σας κουράσαμε με τους προβληματισμούς μας.Καλη σας συνέχεια και θα τα ξαναπούμε σε μια παρόμοια εκδήλωση στο μέλλον .

Ενδεικτική απάντηση

Επιμέλεια: Α.Βαρνακιώτης

Θέματα Νεοελληνικής γλώσσας και λογοτεχνίας 2023

 

Απαντήσεις Β3 ( Νέα Ελληνικά )

 Β3. Το ποιητικό υποκείμενο εκφράζει μια απαισιόδοξη άποψη σε σχέση με τη δυσμενή θέση που βρίσκονται οι φτωχοί και άστεγοι πολίτες της Νέας Υόρκης. Ωστόσο, από το ποίημα δεν απουσιάζει και η αισιόδοξη οπτική του ποιητικού υποκειμένου, που προσπαθεί να τους κάνει να αλλάξουν στάση προς τους ανθρώπους αυτούς.(«Σαν διαβάσεις τούτο ’δω, μην κλείσεις το βιβλίο, άνθρωπε»).

Η απαισιόδοξη οπτική του ποιητικού υποκειμένου γίνεται φανερή, καθώς πιστεύει πως αν η βοήθεια προς τους άστεγους προσφέρεται από λίγους ανθρώπους είναι πρόσκαιρη και εφήμερη και δεν αποτελεί

επαναλαμβανόμενη πράξη αλληλεγγύης («Για μια νύχτα τους φυλάγεις απ’ τον άνεμο»).

Η κατάσταση των πασχόντων θα βελτιωθεί μόνο προσωρινά («Το χιόνι που προορίζονταν γι’ αυτούς πέφτει στο δρόμο»), οι σχέσεις των ανθρώπων δεν θα γίνουν καλύτερες («Μα ο

κόσμος έτσι δε θ’ αλλάξει») και θα συνεχίσουν να υπάρχουν οι κοινωνικές

ανισότητες («∆ε συντομεύει έτσι η εποχή της εκμετάλλευσης»). Παρόλα αυτά, υπάρχει ένας άνθρωπος που προσφέρει καταφύγιο στους

αναξιοπαθούντες και καλεί τους περαστικούς να συμβάλλουν στην προσπάθειά

του.

Επιμέλεια: Α.Βαρνακιώτης 

Απαντήσεις Β1 και Β2 ( Νέα Ελληνικά )

 Β1.

Ο ποιητής Μπέρτολτ Μπρέχτ εξωτερικεύει διάφορα θέματα. Αρχικά, κάνει αναφορά στο πρόβλημα της φτώχειας, που καθιστά αρκετούς ανθρώπους άστεγους. Αυτοί δυστυχώς ζουν στους δρόμους και δεν έχουν καταφύγιο, («Στέκει ένας … για τη νύχτα»).

 Επιπροσθέτως γίνεται μνεία για το θέμα της

κοινωνικής προσφοράς και της αλληλεγγύης προς τους ανθρώπους που βιώνουν συνθήκες φτώχειας και εξαθλίωσης. («Στέκει ένας άντρας κάθε βράδυ τους μήνες του χειμώνα … 

Κάνοντας εκκλήσεις στους διαβάτες»).

Εν κατακλείδι, θίγει το ζήτημα των κοινωνικών

ανισοτήτων, που ταλανίζει τις σύγχρονες κοινωνίες καθώς οι οικονομικά ισχυροί

 καταπιέζουν συχνά τους αδύναμους. Στο πλαίσιο αυτό σημειώνεται πως, για να

αλλάξει αυτή η μάστιγα κοινωνικών διακρίσεων, χρειάζεται ευαισθητοποίηση («Μα ο κόσμος έτσι δε θ’ αλλάξει / ∆ε θα

καλυτερέψουνε ανάμεσα στους ανθρώπους οι σχέσεις / 

∆ε συντομεύει έτσι η εποχή της εκμετάλλευσης»)

Β2.

 α) 

Μεταφορά: 

«∆ε συντομεύει έτσι η εποχή της εκμετάλλευσης», 

Εικόνα: 

«Στη γωνιά της 26ης Οδού και του Μπροντγουαίη 

Στέκει ένας άντρας κάθε βράδυ τους μήνες του χειμώνα» 

Επανάληψη: 

∆ε θα καλυτερέψουνε ανάμεσα στους ανθρώπους οι σχέσεις 

∆ε συντομεύει έτσι η εποχή της εκμετάλλευσης

β) Στο ποίημα του Μπέρτολτ Μπρέχτ εναλλάσσονται το α’, το β’ και το γ’ ενικό πρόσωπο. 

Το πρώτο ενικό πρόσωπο εντοπίζεται στο ρήμα «ακούω». Χρησιμοποιείται, για να εκφράσει προσωπική εμπειρία και εξομολογητική διάθεση, αφού μέσω της χρήσης του το ποιητικό υποκείμενο προβαίνει στην κατάθεση προσωπικής μαρτυρίας. Έτσι, προσδίδει στον λόγου υποκειμενική χροιά, αφού όσα αναφέρονται στη συνέχεια του ποιήματος είναι γεγονότα και στοιχεία που έχουν υποπέσει στην προσωπική αντίληψη του ποιητικού υποκειμένου. 

Το δεύτερο ενικό πρόσωπο εντοπίζεται στα ρήματα «φυλάγεις», «διαβάσεις», «μην

κλείσεις». Το πρόσωπο αυτό χρησιμοποιείται, για να επιχειρηθεί συναισθηματική προσέγγιση του δέκτη, που, κατά το ποιητικό υποκείμενο, οφείλει και μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση της ζωής των αστέγων που ζουν στη Νέα Υόρκη. Προσδίδει στον λόγο οικειότητα, αμεσότητα και ζωντάνια, αφού η χρήση του καθιστά το ύφος διαλογικό. 

Το τρίτο ενικό πρόσωπο χρησιμοποιείται στα ρήματα «στέκει», «δε θ’ αλλάξει», «δε

συντομεύει». Με το πρόσωπο αυτό εκφράζεται αντικειμενική και απρόσωπη στάση και το ύφος καθίσταται επίσημο και αυστηρό. Στο συγκεκριμένο ποίημα με τη χρήση του τρίτου προσώπου επιχειρείται να προβληθεί η δραματική κατάσταση των αστέγων ως καθολικά αποδεκτή αλήθεια. 

Επιμέλεια: Α.Βαρνακιώτης

Απαντήσεις Α 1 και Α2 ( Νέα Ελληνικά )

 1η δραστηριότητα

Α1. Ο εθελοντισμός ωφελεί πολλαπλά τον ψυχικό κόσμο των νέων και ενισχύει την κοινωνικότητά τους. Με τη συμμετοχή τους σε εθελοντικές δράσεις οι νέοι επιδεικνύουν μεγάλη ψυχική ανθεκτικότητα στις πιεστικές εργασιακές απαιτήσεις, γιατί η εθελοντική προσφορά τούς ηρεμεί . Αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερο ψυχικό σθένος ακόμη και τις πιο αντίξοες εργασιακές προκλήσεις. Ακόμη, η ένταξη σε μια ομάδα εθελοντών συμβάλλει στο να νιώσει ο νέος αίσθημα αισιοδοξίας, ιδίως όταν έχει αλλοτριωθεί από τις πιεστικές συνθήκες της καθημερινής ζωής .Ως προς την κοινωνικότητα των νέων, αυτή ενισχύεται, γιατί οι νέοι συνάπτουν νέες σχέσεις με άτομα με τα οποία μοιράζονται τους ίδιους προβληματισμούς .Τέλος, χάρη στον εθελοντισμό οι νέοι αποφορτίζονται από τα προσωπικά τους προβλήματα και δουλεύοντας συλλογικά, απαλλάσσονται από προσωπικά αδιέξοδα.

2η δραστηριότητα

Α2.

α) Τα δομικά μέρη της τελευταίας παραγράφου του κειμένου είναι :

Θεματική πρόταση ή περίοδος: 

«Καθώς η εθελοντική εργασία … ποτέ ότι είχαν».

Λεπτομέρειες / σχόλια: 

«Κοινωνικοποιούνται … καθημερινών προβλημάτων».

 Κατακλείδα:

 «Γενικότερα, … στη ζωή μας».

β) «ομαδική εργασία»: 

<< συλλογική >>

 «ενισχύεται η αυτοεκτίμησή τους»: 

«τονώνεται»

«βάζοντας τέρμα στην αδράνεια»: 

«απάθεια ». 

Επιμέλεια: Α.Βαρνακιώτης 

Απάντηση Α3 ( Νέα Ελληνικά )

 Τίτλος: " Ο εθελοντισμός στις μέρες μας "

Εθελοντισμός μπορεί να οριστεί ως η οργανωμένη και συστηματική προσφορά υπηρεσιών στο κοινωνικό σύνολο χωρίς την απαίτηση ανταλλάγματος και χρηματικής αμοιβής με ανιδιοτέλεια προς το συνάνθρωπο.Η αντιμετώπιση ανθρωπιστικής κρίσης είναι ένα από τα βασικότερα προβλήματα που ευαισθητοποιεί τους πολίτες.Η εθελοντική κοινωνική προσφορά εκτείνεται σαφώς και σε άλλους τομείς, στους οποίους η συλλογική δράση μπορεί να καλύψει ουσιώδεις ανάγκες συμπολιτών μας, όπως είναι η εθελοντική εργασία σε ιδρύματα ή κοινωφελείς συλλόγους όπου βρίσκονται παιδιά (ορφανά, εγκαταλελειμμένα, παιδιά που ίσως να έχουν κακοποιηθεί είτε σωματικά είτε ψυχολογικά), τοξικομανείς στο στάδιο της απεξάρτησης ή πρόσφατα αποφυλακισμένοι που δεν έχουν ακόμη ενταχθεί πλήρως στο κοινωνικό σύνολο, καθώς και σε χώρους όπου προσφέρεται μέριμνα σε ηλικιωμένους.Καίρια είναι επίσης η προστασία του περιβάλλοντος καθώς είναι πολλοί εκείνοι οι πολίτες που προσφέρουν τη συνδρομή τους στην πυροπροστασία ή την κατάσβεση πυρκαγιών, αλλά και στην αναδάσωση ή τον καθαρισμό δασών και παραλιών. Ενώ, εμφανές καθίσταται το ενδιαφέρον για το περιβάλλον και μέσα από εθελοντικές προσπάθειες ανακύκλωσης ή προώθησης εναλλακτικών πηγών ενέργειας

Τεράστια είναι η συμβολή του σχολείου στην προσπάθεια προώθησης και εγρήγορσης του εθελοντισμού, καθώς πέρα από την παροχή ενημέρωσης στους μαθητές, έχει τη δυνατότητα διοργάνωσης εκπαιδευτικών επισκέψεων σε χώρους δραστηριοποίησης εθελοντικών οργανώσεων, ώστε οι μαθητές να έχουν την ευκαιρία να διαπιστώσουν δια ζώσης την ιδιαίτερη αξία της εθελοντικής προσφοράς. Η αλληλεγγύη και η συνεργασία επιτρέπουν στην κοινωνική συνύπαρξη να λάβει το πιο ουσιαστικό και αληθινό της νόημα. Οι πολίτες δεν απασχολούνται πια -μόνο- με το ατομικό συμφέρον, μιας και αντιλαμβάνονται πως η κοινωνία που θέλουν κι η κοινωνία που τιμά την έννοια της δημοκρατίας, είναι η κοινωνία εκείνη στην οποία οι πολίτες της αισθάνονται ως αναπόσπαστα και ενεργά μέλη ενός συνόλου, κι όχι ως ξέχωρες μονάδες.Ο εθελοντισμός λειτουργεί, άλλωστε, ως ιδανικό παράδειγμα για τις νεότερες γενιές, καθώς αναδεικνύει την αξία της συμμετοχής και του ενδιαφέροντος.Επιτρέπει, μάλιστα, στους νέους να αντιληφθούν πως η δική τους δράση, όπως κι η συνδρομή των συμπολιτών τους, συνιστούν πλέον αναγκαίο συμπλήρωμα της κρατικής κοινωνικής μέριμνας.  Μέσα από την επαφή με το εθελοντικό έργο, καθίσταται πιο αποτελεσματική η ευαισθητοποίηση των μαθητών, και, άρα, πιο πιθανή η εκδήλωση της επιθυμίας τους να ενταχθούν σε κάποια ομάδα προσφοράς εθελοντικού έργου που όλα αυτά τα πιο πάνω μέσα απ' την καθοδήγηση των καθηγητών και των προγραμμάτων δημιουργούν την ανιδιοτελή προσφορά για την κοινωνία μας.

Ενδεικτική απάντηση.

Επιμέλεια: Α.Βαρνακιώτης 

Θέματα Νέων Ελληνικών 2023